web sayfama hoş geldiniz

Ülkemizdeki genel olarak Sazan ve diğer bir tür olan Aynalı sazan olarak bilinir. Ancak bu cinslerin haricinde uzun sazan olarak ta bilinen pullu sazan da mevcuttur. Baraj göllerinin balıklandırılmasında kullanılan balık Aynalı Sazan olmakla birlikte gölete su yolları ile gelen pullu sazanda o gölde yerleşir. Avcıların gözdesi ise aynalı sazan olmakta bu da bir süre sonra aynalı sazanın azalıp pullu sazanın baskın çıkmasına sebep olmaktadır. Çaprazlama dölleme neticesinde ortaya çıkan sazan türlerini aşağıda görebilirsiniz.




Sazan türünün beslenme şekilleri de cinslerine göre değişiklik göstermektedir. Pullu sazan göl dibinden yem ararken karnı yüzeye paralel olarak durmakta Aynalı sazan ise dip bir pozisyonda yemlenmektedir. Çok obur olan bu balık devamlı olarak yem aramaktadır.


Bulunduğu göl veya göletteki besin aylara ve suyun ısısına göre gelişme göstermektedir. Göl içindeki zooplankton ve phyltplankton şeması verilmiştir. Bu durum göldeki balığın üremesi ile çok yakından ilgilidir.

Aşağıdaki şemalar mevsimlere göre o göldeki su ısısı seviyelerini göstermektedir. Su ısısı ve beslenme zinciri içindeki diğer etkenler balığın gelişmesini de etkilemektedir.

Sazan balığı tüm balıklar göze alınacak olursa yükü ve malzemesi en çok olan balıktır. Sazan avına gidecek olan Olta Balıkçısı aşağıdaki malzemeleri yanına alması iyi olur;

a- 0.35 - 0.40 misina
b - Değişik boy ve ağırlıkta hassas gezer şamandıra (Tercihen fosfor takılabilecek türlerde olanlar)
c- Fırdöndü ve klipsler
d- Değişik ağırlıkta gezer ve sıkıştırma kurşunlar
e- Kaliteli iğneler değişik boylarda uzun pala
f- Stoper (su derinliğinin ayarlanması için gereklidir)
g- Fosforlar (Gece avcılığı için)
h- Hamurlu yem atmada kullanılan ağırlıklı yay (Yedekleri olmalıdır)
i- Dip oltası atacak olanlar için zil, misinayı bağlamak için sopa.
j- Kamış (Sopa)
k- Makine
l- Yemler
m- Fener (Yedek Pilleri)
n- Gaz lambası
o- Uyku tulumu ve çadır (gece kalınacaksa)



Üreme Zamanı

Sazan balığı Mayıs ve Haziran aylarında ortam sıcaklığına göre üreme yapar. Sazan yumurtalarını genelde kıyıya yakın bölgelere bırakır. Yumurta zamanı yanlış bir uygulama ile kendini balıkçı zanneden kişiler tarafından dirgen, tüfek kullanılarak avlanırlar. Diğer bir yanlış uygulama ise ağ ve serpmedir. Göl ve göletlerde tamamen yasaklanmış olan bu yöntem balık neslinin yok olmasına neden olmaktadır

Avlanma Zamanı

Sazan balığının avlanma zamanı Arpa hasadının başlaması ile birlikte (Sirkülerde 1 Temmuz) başlar denmekle birlikte Ağustos ayı başlarında avlanmaya gitmek daha doğru olur. Bunun nedenini ise şöyle izah edebiliriz. Ülkemizin coğrafi yapısı güney bölgemizde yumurtasını döken balık iç anadolu bölgesinde daha dökmemiş durumdadır bu durum kuzeye gidilince daha da uzar. Yumurta dökme zamanı yorgun ve aç kalan balık bu zamanlarda oldukça sıkı bir beslenme rejimine girer. Daha sonra bu durum azalarak yok olur. Eylül ve Ekim aylarında kışa hazırlık yapmak için sıkı bir beslenme rejimine girer. Bu zamanlarda yakalanan balıklar daha lezzetli olur. Şu hususta unutulmamalıdır. Kumlu bölgelerin balığı daha lezzetli olur. Dibi çamurlu olan bölgelerde yakalanan balıkların etleri biraz kokar.

Bulunduğu Yerler

a- Akarsularda
B- Göl veya göletlerdeAkarsularda :Akarsularda genel olarak akıntıya karşı durabileceği yerleri ve kıyıya yakın yerlerde bulunan taş altları veya sazlık araları ile akıntının girdap (anafor) yapıp boşalttığı alanları tercih eder. Bu konu ile ilgili çizimler aşağıda verilmiştir.
 
  

Göl ve Göletlerde : Göl veya göletlerde tercih ettiği yerler ise göle akan dere ağzı, sel sularının
göle aktığı yerleri, sazlık önleri, kayalıkların suda girinti yaptığı bölgeleri, ağaç kalıntılarının olduğu yerleri ve ağaçlıkların suya gölge yaptığı bölgeleri tercih eder. Bu bölgeler genel olarak genç balıkların tercihi olur yaşlı ve büyük balıklar derinlerde bulunur.




Avlanma şekilleri :

2 tür avlama şekli vardır.

a- Dip oltası ile
b- Şamandıralı oltalar ile


a- Dip oltası : Bu avlanma şekli eğer 3 oltanın üzerine çıkarsa amatör balıkçılık sayılamaz. O nedenledir ki sirkülerde belirtilen ;

" İÇ SULARDA AMATÖR BALIKÇILIK; ÜZERİNDE EN ÇOK 2 İĞNE BULUNAN TEK VEYA BİRER İĞNE BULUNAN 2 OLTA İLE YAPILABİLİR. BUNLARIN DIŞINDAKİ HER TÜRLÜ AVLANMA VASITALARININ KULLANILMASI YASAKTIR. ANCAK KÜSPE İLE SAZAN AVINDA VE EKMEK İLE KEFAL AVINDA BEDENİN AYNI NOKTASINDAN ÇIKAN İKİDEN FAZLA KÖSTEK KULLANILABİLİR. OLTA UCUNA AĞ (TIRIVIRI) V.B. ARAÇLAR TAKILARAK AVCILIK YAPILMASI YASAKTIR "

• Küspeli Dip oltası : Piyasadan alınacak olan 2 x 2 veya 4 x 4 cm lik küspeler ortasından matkap vasıtası ile delinir. Bu delikten piyasada bulunabilecek vidalı takıma monte edilir. Üstünden veya altından 3 veya 4 adet iğne bağlanır. İğneler bağlandıktan sonda Bedene 30 - 40 cm sonda bir fırdöndü bağlanır ve diğer ana beden 50 metre veya daha fazla makaraya sarılır. Av yerinde iğnelerin ucuna hamur, mısır, üzüm takılarak atılır. Küspe (mısır - ayçiceği) kokusu ve içerdiği yağ nedeni ile balığı çağırır. Boşluğu alındıktan sonra Kıyıya çakılan ucu çentikli kazığa iliştirilir makara geride bir taşa bağlanır. Kazık ile olta arasına zil takılır balık oltaya geldiği zaman bu zil çalarak ikaz eder. Aynı olta takımı mısır küspesi ile de yapılır. Prensip aynıdır.
• Hamurlu Dip Oltası : Piyasada bulunabilen ağırlıkla yay alınır. Küspeli oltada olduğu gibi iğneler ve fırdöndü bağlanır. Hamur (TERTİPLERİ YEMLER BÖLÜMÜNDE VERİLMİŞTİR) bu yayın içine sıkılarak doldurulur, iğneler mısır veya üzüm takılarak bu hamura yapışması sağlanır ve suya atılır. kıyıdaki kazığa bağlanır ve zil takılır.

Boili (Pişirilmiş hamur topları) Dip Oltası : Bu olta türü ülkemizde uygulanmağa yeni başlayan bir av türüdür. Aşağıda verilmiştir. Tek sorun Avrupa da kilo ile satılan yemlerini sizin yapmanızdır. Ancak bu avlanma şeklinde avlanılacak bölgenin çok iyi yemlenmesi gerekmektedir. Yem yapımı bölümünün 8. maddesinde anlatılmıştır.




b- Şamandıralı sistem : Bu sistemde amaç balığın yakalanıp yakalanmadığını görmek için kullanılan dikkat çekici renklere sahip şamandıralardır. Yapımı çok basittir. Elle ve kamışla atılması kolay ve kullanışlıdır. Misinanızı yere sağmadığınız için dolaşmaz balığı kıyıya çekmekte çok kolay olur.





Makinede sarılı 0.35 iyi bir misinaya önce stoper takılır bu suyun derinliğini ayarlamak için en iyi yöntemdir ve atış sırasında size büyük kolaylık sağlar. Stoperden sonra gezer şamandıra ve hemen arkasına gezer kurşun ve fırdöndü takılır. 40 - 50 cm lik ucuna iğne takılı iğne fırdöndüye bağlanır. Suya atılan olta şamandıra ile birlikte suya dalıyorsa su derin demektir bu durumda stoper yukarıya doğru çekilir ta ki şamandıra suda diklemesine durana kadar ayarlama devam eder ucuna mısır, üzüm, hamur, solucan takılır. Burada dikkat edilecek en önemli husus yemin balık önce koku ile çağırılıp daha sonra da görülmesinin sağlanmasıdır. Dibin yosunlu veya bitkili olması yemin görülmesini etkiler.

Yemleri :

Sazan balığı için kullanılan yemler şunlardır. Solucan, hamur, haşlanmış mısır, düdük makarna (Az haşlanmış), mısır unu, un, şeker, vanilya ve diğer kokular, peynir suyu, balık unu, ayçicek yağı, ayçiçeği küspesi, mısır küspesi, kuru üzüm, civciv yemi, yumurta, soya unu, kedi köpek maması gibi. Burada amaç yemlere koku ve tat vermekten ibarettir.

Bu malzemelerden değişik yem tertipleri üretmek mümkündür.

1- Mısır unu, un, şeker, vanilya toz halde karıştırılarak kuru halde av bölgesine götürülür orada gölden alınan su ile karıştırılır bu karışım hiçbir zaman cıvık halde olmamalıdır ama çok kuru da olmamalıdır elle sıkıldığında dağılmayacak şekilde kalmalıdır. Daha sonra av bölgesi bu karışımdan elle atılabilecek büyüklükte toplar yapılarak o bölge yemlenir. Bir süre sonra oltalar yemlenen gölgeye atılır.

2- Aynı malzemeler ek olarak peynir suyu, 5-6 adet yumurta ve ayçiçek yağı katılarak hazırlanır ve aynı yemleme yapılır. Oltaya bu hamurdan parçalar takılır ve avlama yapılır.

3- Tane mısır 1 gece suda bekletilir. Ertesi gün dağılmayacak şekilde kaynatılır. Suyu süzüldükten sonra ılık vaziyette iken içine toz şeker ve vanilya katılır ve karıştırılır. Av bölgesi bu mısır taneleri ile yemlenir. Oltaya da mısır taneleri takılarak avlanılır.

4- Buğday taneleri de aynı yöntemle haşlanır süzülür şeker ve vanilya katılarak karıştırılır ve av bölgesi yemlenir. Oltaya ise mısır tanesi takılarak avlanılır.

5- Mısır unu, balık unu ve soya unu toz halde av bölgesine götürülür burada yağ ve yumurta katılarak hamur hale getirilir. Yemleme yapılır ve oltaya takılarak avlama yapılır.

6- Hazır halde satılan haşlanmış mısır ve dondurulmuş mısır da aynen kullanılabilir. Bunun yanında kuru üzüm (izmir üzümü) ile de avlama yapılır.

7- Solucan, kurt ile avlanmak ta mümkündür.

8- Avrupa da kullanılan diğer bir yem ise BOİLİ yani renkli ve çeşitli koku ihtiva eden değişik büyüklükte toplar ile avlanmak mümkündür. Ancak bu yemlerin oltaları farklı bir sistem ile yapılır. Yemini bulmak ise ayrı bir sorundur ama ben size yapımını ve uygulamasını anlatacağım. Un, soya unu, gıda boyası (Sarı, Turuncu, Kırmızı) yumurta ve kokular (Bal, turunçgiller, Kakao, vanilya) bu kokuları sıvı ve oldukça yoğun halde bulabilirsiniz.

İlk aşama şöyledir, toz haldeki malzeme önce iyice karıştırılır. Gıda boyası çok kuvvetli olduğu için az miktarda katılır, sıvı haldeki koku ilave edilir üzerine yumurta kırılır ve iyice karıştırılır çok cıvık olmamalıdır. Buradan koparılacak küçük parçalar misket büyüklüğünde veya daha küçük boylarda yuvarlanır. Bir kağıt üzerine yayılır. Yeteri kadar yapılan bu toplar ocakta kaynayan su içine bırakılır. 2-3 dakika haşlanmaları sağlanır. Bir süzgeç yardımı ile su içinden alınır ve havadar bir yerde kurumaya bırakılır.

Kuruyan bu toplar kokularını kaybetmemesi için kapalı kutular içinde muhafaza edilmelidir. Bu toplar ince matkap ucu ile delinir bir tığ yardımı ile hair rig denen bölüme takılır. İğne görüldüğü gibi açıkta kalır. Ancak istenirse iğneye mısır tanesi de takılabilir.

9- Mısır unu, şeker, karıştırılır bu karışıma su ilave edilir. Elde edilen hamur kek kıvamında olmalıdır. Tepsiye dökülür ve fırında pişirilir. Pişirilen bu ekmekten uygun büyüklükte parçalar kesilir ve oltaya takılır ve avlanılır.

10- Düdük makarna çok yumuşamasına müsaade edilmeden haşlanır. Süzülür ve çeşmenin altında soğuk su ile kendine getirilir ve oltaya takılarak avlanılır.


Avlanmanız bitti artık gidiyorsunuz elinizde yem kaldı sakın geri götürmeyin. Kalan bütün yemlerinizi size balıklarını sunan o göle veya gölete serpin. Daha sonra geldiğinizde veriminizin daha çok olduğunu göreceksiniz. Hiçbir zaman unutmayın sirkülerde belirtilen adetlerin üzerinde balık tutmaya çalışmayın, boyları küçük olanları zarar vermeden oltadan çıkarıp suya geri iade edin. Balıkları fırlatarak suya atmayın elinizle suya yavaşça bırakın. Felsefeniz şu olmalıdır. Bir balık soyunun devamı için en az bir kere döl vermelidir.

Avlanma bölgenizi kontrol edin doğanın yok edemeyeceği artıklarınızı toplayın ve ilk çöp variline atın.



Alıntıdır: Amatör Olta Balıkçıları Eğitimi veSu Ürünleri Üretme Derneği