TATLI SU KEFALİ Leuciscus Cephalus
Tatlı
Su Kefali, Sazan balığının akrabasıdır. Cyprinide familyasındandır.
Bilimsel adı Leuciscus Cephalus’dur. Ülkemizdeki tüm tatlı sularda
bulunabilir. Şeklen denizlerdeki Kefal’i andırır. Ancak Deniz
Kefal’inde iki sırt yüzgeci bulunduğu halde, Tatlı Su Kefal’inde
Cyprine familyasının özelliği olarak sırtında bir adet sırt yüzgeci
bulunur. Sırtı esmer, kısmen yeşilimtırak, yan ve karın tarafı parlak
beyaz renktedir. Kafası irice, ağzı ufak, gözleri normal büyüklüktedir.
Ağzında sadece kadife dişleri bulunmaktadır. Alt yüzgeçleri kırmızı
renktedir. Bazı yörelerde Kasna (Gasma), Gölgeci, Ekmekci ve Ot Balığı
olarak adlandırılır.
Üremeleri ülkemizde Nisan ayında
başlar, bazı bölgelerde Haziran ayının sonlarına kadar devam eder.
Dişisi 20.000 – 60.000 arası yumurta bırakabilir. Ortalama 10 sene
yaşadıkları ve 60 - 70 cm. boy ve 8 kilo ağırlığa eriştikleri
gözlemlenmiştir. Amatör balıkçılar tarafından genelde 1 – 1,5 kg.
nadiren 2 kg’mın üzerinde yakalandığı bilinmektedir.
Tatlı
Su Kefali, lavralar, kurtlar, suya düşen tırtıl ve sinekler, çekirge,
küçük kabuklular, kendinden küçük bütün balıklar, kurbağa, yavru su
kuşları ve su fareleri, su bitkileri, yosunlar, suya düşen meyve
parçaları (Kiraz, Dut) ve tohumlar ile doğal olarak beslenirler.
YAŞADIĞI ORTAM : Akarsuları
seven bu balık, durgun ve berrak suyu bulunan göl ve göletlerde
bulunmaktadır. Bu sularda; kayalıklarda, ağaçların, kamışlıkların, sık
bitki örtülerinin suların üzerine eğildiği gölgelik ve köklerinin de
suyun içinde kaldığı sessiz ve kuytu yerleri çok sever. Buralardaki
kovuklarda saklanır; avlanacağı zaman buralardan çıkarak suyun üst
kısımlarında avlanır. Kışları ise daha derin sulara çekilirler.
AVLANILMASI : Tatlı
Su Kefal’inin avcılığı zor ama bir o kadarda zevklidir. En önemli
özelliği zeki ve ürkek olmasıdır. Olta takımınızın bedeni kalın olursa
çok çabuk fark eder. Bu sebeple ince misina kullanılmalıdır.
Avlanma
yerine sessizce yaklaşmalı, gölgenizin suya düşmemesine dikkat etmeli,
kendinizi göstermemek için oturmalı ve gizlenmelisiniz.
AVLANMA TEKNİKLERİ: Doğal Yemle Avlanılması : Tatlı
Su Kefal’inin (doğal yem ile) genelde Şamandıralı olta ile
avlanıldığını biliyoruz. Tatlı Su Kefal’i olta yemine ürkek
yaklaşacağından; yemi kapabilmesi için şamandıranın uzun ve ince olan
(8-10 gr. ağırlık kaldırabilen) kalem şamandıra olması; ana bedende ise
0.18 – 0.20 mm. misina kullanılması doğru olur. İğne ise 14 -18 numara
arasında (MUSTAD 2300 marka) olabilir.
Şamandıralı
takımınızı yaparken ana bedene ilk önce şamandıra takılır; hemen altına
(20 cm. kadar) esas kıstırma kurşun takılarak hassaslık ve denge
sağlanır. İğneye yakın (20-25 cm. kadar) bir veya iki adet (1gr. Kadar)
kıstırma kurşun takılarak olta hazırlanılabilir. İğnenin ölçüsü ise
balıkların büyüklüğüne göre sizin kararınıza kalmıştır.
Olta
takımınızda doğal yem olarak; tavuk ciğeri, ekmek içi, mısır, solucan,
kemik kurdu, tırtıl, çekirge, arı, sinek, örümcek, karınca, kurbağa
yavrusu, küçük kabukluların eti (kerevit, sümüklü böcek) yem olabilecek
küçük balıklar veya etleri ve bulunduğunuz bölgenin ağaçlarında yetişen
meyveler (Dut, Kiraz) iri balık avlamanıza yardımcı olabilir. Kışın ve
ilkbaharda bulanık sularda koku veren yemler karaciğer ve tavuk - hindi
ciğeri gibi.) kullanılmalıdır. Ciğer; seçmiş olduğunuz iğne
büyüklüğünde, iğnenizi kapatacak şekilde doğrandıktan sonra, suyu
çekilene kadar kurutulursa balığın yemi kapması biraz daha zorlaşır ve
iğnenize daha kolay takabilirsiniz.
Yapay Yemle Avlanılması: At ve çek: (Spining): Tatlı
Su Kefali’nin en zevkli avcılık şeklidir. Eğer büyük bir balık ile
karşılaşırsanız, yapay yeminiz kapıldığı zaman kamışınızın elinizden
aniden ve şiddetle çekildiğini hisseder; makaranızın kolunu çevirmekte
zorlanırken bazen balığın mücadeleyi bırakmayarak suyun üzerine
yükselerek taklalar attığını görürsünüz.
Ancak
bu avlanma şeklinden zevk alabilmeniz için kamışınızın hafif ve
kaliteli, makaranızın da kamışınıza uyumlu olması gerekir. Kamışınızın
Graphite (grafit) maddesinden (bir karbon minerali, kurşun kalemin
temel malzemesi) yapılmış olması hafif ve sağlam olmasını sağlar.
Atacağınız yapay yemler genelde 1,5 gr. İle 7 gr arasında olacağından
kamışınızın light (L) (hafif) veya medium light (ML) (orta hafif)
aksiyonlu, atarı 1/16 - 3/8 oz. (1.75 gr.- 10.5 gr.) boyu 5’ (1.50 cm.)
ile 6’6’’ (1.95 cm.) arasında ve iki parça olmasını öneririz.
Bu
tip kamışlara en uygun makaralar ise 8 -10 oz. (200 gr.-280 gr.)
ağırlığındaki Long Cast (uzun atış “ misina sarılan kafanın geniş
olması “) ve bilyeli rulmanlı (3, 4, 5... ball bearings) makaralardır.
Böylece at-çek yaparken olta takımınız hafif olduğundan kollarınız ,
bilekleriniz yorulmaz ve yeminizi istediğiniz yere daha rahat atarak
avlanma şansınızı arttırırsınız.
Tatlı Su Kefal’inin zeki ve
ürkek bir balık olduğunu bildiğimize göre misinamızın da ince (0.20
mm.-023.5 mm.) olması hem balığı ürkütmez hem de attığımız yapay
yemlerin doğru aksiyon vermesini sağlar. Yapay yemlere gelince; Kefal,
döner kaşıklar (3 numara MEPPS marka Comet model parlak nikel üzerine
mavi veya kırmızı benekli, sarı nikel üzerine kırmızı benekli ; üçlü
iğnesi küçültülmüş olarak 7 numara MUSTAD), yaprak kaşıklar (ACME marka
Lıttle cleo (1/4 oz 7 gr.) Thunderbolt (1/10 oz 2.8 gr.) Phoebe (1/8
oz. 3.5 gr.) ile avlanılmakla birlikte yapay Çekirge, Yaban Arısı, At
Sineği, Haziran Böceği, Yusufcuk Böceği Lavrası, Kurbağa, Kerevit
(REBEL Marka, av bayilerinde bulabilirsiniz.) yemleri ile Torpedo ve
Floating (yüzen), Sinking (batan) (RAPALA ve YOZURİ Marka 5-7 cm.) ; su
yüzeyinden gelen, çekilirken su sıçratıp ses çıkararak yaralı veya
kaçan yavru balık görüntüsü ile balığın dikkatini çeken Skitter Pop
(Cilveli ses) model (XPS – Rapala – Yo-zuri markalar 5 cm.) sahte
balıklarla avcılık olağanüstü keyif veren avlanma şeklidir.
Yukarıda yazılı bulunan yem örneklerini aşağıda görebilirsiniz.
- Böcekler : Soldan
sağa yaban arısı, uğur böceği, kara sinek ve haziran böceği. Bütün avcı
balıklar böcekleri yer ve canlı gibi görünen bu hafif yemi gerçek
zanneder. Yeminizi balıkların bulunabileceği yere atın; yemi su
yüzeyinde birden çekerek suya düşen bir böcek gibi hareket etmesini
sağlayın eğer yem kapılmazsa yavaşça ve yemin su yüzeyine çıkmasını
sağlayarak dur ve sar yöntemi ile yemi sarın.
- Karınca: Yukarıda böceklerde anlatılan sistemin aynısı bu yem içinde geçerlidir.
- Çekirge : Yukarıda böceklerde anlatılan sistemin aynısı bu yem içinde geçerlidir. 2 boyu, 3 ve 6 gr ağırlıkları vardır.
- Oh .! Bug (Arı): Yukarıdaki sistemde avlanılır. 5.5 cm 3.5 gr ağırlığında, 6.5 cm 5.5 gr ağırlığında çeşitli renklerde bulunmaktadır.
- Beli kırık Sinking ve Floating Yapay Balık Çeşitleri : Beli
kırık yapay yem tipi at ve çek avında yaralı balık hareketi ile gelerek
avcı balığın, avlanma dürtüsünü tetikler. 5 – 7 cm büyüklüğünde olanlar
tatlı su kefali için idealdir.
- Skitter Pop : Bu
yapay yem çeşidinin en önemli özelliği aksiyon verildiğinde ileriye su
fışkırtıp ses çıkararak balığın ilgisini çekmesidir. Bu durumu suyun
üzerinde yüzen gümüş balıklarını gözlemlerseniz aynı hareketi yaptığını
görürsünüz. 5 cm olanları idealdir.
- Hellegrammite : Cehennem
Böceği akarsuların kenarındaki taşların altında bulunan böceğin
benzeridir. At ve çek tekniğinde alabalık avında da kullanılır.
Karabalığın da bu yeme iştahla atladığı gözlemlenmiştir.
- Crawfish: Bu yemde at ve çek sisteminde kullanılır. Bu yemi alabalık avında da kullanılabilirsiniz.
- Frog (Kurbağa) : At ve çek sistemi ile kullanılır. Floting yem tipidir.
- Mepps (No: 2-3): At
ve çek sisteminin en çok kullanılan yemidir. Misinanın bağlanmasında
muhakkak klipsli fırdöndü kullanmanızı tavsiye ederiz. Döner ve yaprak
kaşıkları kullanırken fırdöndülü klips kullanılması misinanızın gam
yapmasını (dolaşması) önler. Bilyalı (Ball bearings) klipsleri
kullanmanızı öneririz. (1 Numara)
[url="http://www.amobed.org/images/baliklar/kefal111.jpg"]
[/url] - Fly Sinekleri Kullanarak : Fly fishing kelimesini Türkçe’ye çevirirsek "(yapay) uçan böceklerle balık avcılığı"
anlamını çıkartabiliriz. Bu yöntemle balık avlama (Genelde Alabalık)
Amerika, Avustralya ve Avrupa’da ayrı nitelik ve özellikleri bulunan
bir akımdır.
Fly
takım ; kamışı, ipi, makarası ve yapay yemleri ile at -çek (Spining)
yönteminden çok farklıdır. Ülkemizde pek bilinmeyen bu yöntemle avcılık
büyük bir beceri ister. Bu yöntemi öğrenmek için pratik yapmak şarttır.
Yabancı dilde CD, video kasetler ve kitaplar bulabilirsiniz.
Bolu
ilimizin amatör balık avcıları bu yöntemin yapay yemlerini (fly
sinekleri) kullanarak Tatlı Su Kefali’ni avlamaktadırlar. Küçük, yapma
sineklerin üç, dört adedi 0.20 lik misinaya 25 cm. arayla çapari gibi
sıraya dizilir. Köstekler 0,15 ‘lik misina ve 10 cm. olmalıdır.
Çaparinin ucuna (Şamandıra ile ilk sinek arası en az 50 cm. olmalıdır)
içi su doldurulmuş şeffaf plastik bir şamandıra bağlanarak kamışla
fırlatılır. Ara sıra oynatılan sinekleri kapan balıklar yakalanır. - Şeffaf Şamandıralar :
Şeffaf ve içi su doldurularak hafif takımları uzağa atmak için
kullanılırlar. Yanda da görüldüğü gibi değişik tipleri bulunmaktadır.
Bu şamandıralar, akarsular ve göller için ayrılık gösterirler. Şeffaf
olanları kullanılırsa balık tarafından farkedilmesi zorlaşır.
