web sayfama hoş geldiniz | ANADOLU BALIKÇILARI

ALABALIK

fotoğraf: tuncay UYANIK

ALABALIK AVI

ALABALIK

SALMO TRUTTA

Bilimsel adı Salmo Trutta olan alabalıklar, salmonidae familyasına ait olup hepsinde karakteristik özelliği olan yağ yüzgeci mevcuttur (Sırt yüzgeci ile kuyruk arasında bulunan küçük kıkırdağımsı yüzgeçtir). Alabalıklar su ısısı 18 Co üzerine çıkmayan bol oksijenli temiz sularda yaşarlar.

Besinleri küçük balıklar, larvalar, kurtçuklar, sinek, böcek, çekirge, kelebek, yusufçuk ve solucanlardır. Üreme dönemleri sonbahar ve kış ayları arasıdır. Yumurta dökmeleri genellikle kasım ve aralık aylarında olur. Mevsim ve su ısısına bağlı olarak değişiklik gösterebilir.

Yurdumuzdaki alabalıklar, 5 gruba ayrılır. Bunların ilk dördü doğal türler olup 5. ise anavatanı Kuzey Amerika olan kültür alabalığı olarak bilinen Gökkuşağı (Salmo Gairdneri) alabalığıdır. Doğal türler kendileri üreyebilmelerine karşın gökkuşağı alası sağılma yöntemi ile çiftliklerde üretilerek içsulara bırakılır.

DOĞAL TÜRLER :

1- Dağ Alası ( Salmo Trutta macrostigma)
2- Dere Alası ( Salmo Trutta Caspius)
3- Göl Alası ( Salmo Trutta Abanticus)
4- Deniz Alası ( Salmo Trutta Labrax)
5- Gökkuşağı Alabalığı (Salmo Gairdneri - Rainbow)

1- Dağ Alası ( Salmo Trutta macrostigma) : Yurdumuzda bir çok derede bulunan avcılar arasında kırmızı benek veya mercan adı ile anılan balıktır. Boyları ve ağırlığı fazla olmayan genellikle 25 - 30 cm boy ve 400 - 600 gr arasında olurlar. Yurdumuzdaki dağılımı Kuzey Egede Kaz Dağları, Istrancalar, Uludağ, Ilgaz, Bolu, Kayseri ve bütün Karadeniz Bölgesindeki temiz derelerde bulunur. Edinilen tecrübelere göre Toroslar, Maraş, Antalya, Isparta yörelerinde bulunan alalar Karadenizde bulananlara göre boy ve ağırlık olarak daha büyük olurlar.

(Abant Alası)

2 - Dere Alası ( Salmo Trutta Caspius) : Kuzeydoğu Anadolu Aras nehri kolları ve o bölgelerde daha yaygındır. Dağ alalarına nazaran çok daha büyüktürler. Ülkemizde Aras Alası olarak bilinen alabalık dere alasının en güzel örneğidir.

3 - Göl Alası ( Salmo Trutta Abanticus) : Göl alası denince akla gelen en güzel örnek Abant Alası'dır. Göl alaları 5-6 kg ağırlığa kadar ulaşabilirler. Abant alası diğer alabalıklardan görüntü olarak çok farklıdır. Benekleri diğer alabalıklardan az fakat çok iridir. Bazı Abant alalarında mat renkte 7 - 8 adet kırmızı benekte bulunur. Yine bu balığın literatürde Endemik olduğu yönünde görüşler mevcuttur. Göl alasına diğer bir örnekte çıldır gölünde bulunan Alabalıktır.

4 - Deniz Alası ( Salmo Trutta Labrax) : Yurdumuzda Doğu Karadeniz Bölgesinde Trabzon ve Rize illerindeki büyük birkaç nehre üreme dönemleri olan sonbahar aylarında denizden nehre giriş yaparlar. Yumurta dökümünden sonra tekrar denize göç eden bir türdür. 1,5 metre boy ve 15 - 20 kg ağırlığa ulaşanlarına rastlanmıştır. Günümüzde yok olma tehlikesi ile karşı karşıyadır. Bilinçsizce avlanma ve çevre kirliliği bu neslin yok olmasına sebep olmaktadır.
Deniz alasının nehire girip yumurta döktükten sonra denize geri dönen tipine SALMO TRUTTA LABRAX NATIO MARINA, denize dönmeyip nehirde kalanına ise Nehir Alası SALMO TRUTTA LABRAX NATIO FARIO denmektedir. Denizden göle girip kalanına ise SALMO TRUTTA LABRAX NATIO LACUTRIS denmektedir, bu balığa en güzel örnek Çıldır Gölünde bulunan alabalıktır.

5 - GÖKKUŞAĞI ALASI ( SALMO GAİRDNERİ- RAINBOW) : Anavatanı Kuzey Amerika olan bu balık kültür yolu ile bütün dünyaya yayılmıştır. Kendi üreme yeteneğine sahip olmadığından, sağılma yolu ile çiftliklerde üretilip iç sulara bırakılır. Oldukça saldırgan bir yapıya sahiptir, bu nedenle de avlanması kolay ve zevklidir. Doğal türlerden daha dayanıklı ve üretiminin kolay olması sebebi ile çiftlik üretimi yapılmaktadır. Gökkuşağı alası 25 Co ulaşan sularda dahi yaşayabilmektedir. Bu tür ayrıca denizlerde de kafesler içinde de büyütülmektedir. İrileri piyasada (SOMON) adı ile satılmaktadır.

AVLANMA USULLERİ :

Yukarıda anlatılan bütün türler Yurdumuzda Amatör balıkçıların avlayabileceği türler olup Sirkülerde de belirtildiği gibi SALMO TRUTTA LABRAX ( Deniz Alası) avlanması tamamen yasaktır.

Yapay yemler

a ) Fly (Sinek)
b ) At - çek
c ) Şeffaf şamandıralı sinek olta

a ) Fly (Yapay sinek) : Bu ekol İngiltere, Amerika ve diğer Ülkelerde yaygın olarak yapılan bir av türüdür. Bu yöntemi Öğreten okullar bulunmaktadır.. Ülkemizde de bu ekolle avlanan ustalar bulunmaktadır.

b ) At ve Çek (Spinner) : Alabalık avcılığında Amatörler arasında en yaygın avlanma şekli at çek tabir edilen sistemdir. Bu sistemde kullanılan yemler, Rapala, döner kaşıklar (Mepps), yapay böcek, sinek ve silikon türü yemlerdir.

c ) ŞEFFAF ŞAMANDIRALI SİNEK OLTA : Şeffaf şamandıra (Tatlı su Kefali bölümünde anlatılmıştır) içi su doldurulabilen bir şamandıra türüdür, burada amaç çok hafif olan sineğin ileriye atılmasını sağlamaktır. Sinekler tek tek bağlanabildiği gibi çapari şeklinde de bağlamak mümkündür.

GÖLLERDE AVCILIK :

Sıcak ve güneşli havalarda alabalıklar, gölün derin ve gölgelik yerlerinde bulunurlar. Bu nedenle böyle durumlarda verim almak oldukça zordur.
Bu tip havalarda avcı çok sessiz bir şekilde ve kendini gizleyerek avlanmalıdır. Yemi derinden çekmelidir. Göllerde su kırıştığı (hafif dalga) zaman avcı ısrarla bu durumdan yararlanıp avını sürdürmelidir. Böyle durumlarda av iyi netice verir. Akşam üzeri ve sabah erken saatlerde yani serin havalarda balıklar her türlü yeme cevap verebilir, mepps her türlü derinlikte çekilebilir. Alabalık türlerinin avlanmasında canlı yem kullanmak yasaktır. ( bkz. Sirküler 3. bölüm, Avlanma yasakları ve sınırlamalar madde - 9 )

AKARSULARDA AVCILIK :

Alabalıklar akarsularda suyun çağlayık yaptığı (Şelale altları) yerlerde, küçük gölet (Büvet), suyun dirsek yaptığı yerlerde ve akıntılı bölgelerde kaya ve iri taşların siper olduğu yerlerde de bulunur. Derelerde suyun genişliğine ve balığın büyüklüğüne göre yemler değişiklik gösterir bu durumu avcı tecrübelerine göre değerlendirerek avlanır. Bulunduğunuz bölgede her noktayı iyice taramalı cevap almaz ise yer değiştirilmelidir. Avcı balık tuttuğu noktaları çok rahatsız etmemelidir.

ALABALIK AVINDA KULLANILAN MALZEME VE EKİPMANLAR

1- MUSTAD 6 - 7 - 8 No çapraz kırmızı veya siyah iğne
2- Misina 0,16 - 0.25 e kadar iyi kalite misinalar kullanılmalıdır.
3- Şeffaf şamandıralar ( hassas Kalem şamandıra)
4- Mepps Derelerde 1 - 2 - 3, göllerde 1 - 2 - 3 - 4 nolu kırmızı beyaz, mavi beyaz, siyah sarı, kırmızı siyah benekli ve yeşil turuncu çift parçalı renkli tipleri kullanılır.
5- Fırdöndü - Klips ve kıstırma kurşunlar.
6- Misina kesmek için tırnak makası
7- İğneyi ağzından çıkarmak için kilitli makas veya oluklu tel aparat
8- Makara (Maksimum 0.25 alabilecek long -cast makara
9- Kamış (Hafif yemleri atabilecek esnek 2 parçalı)
10-Piyasada bulunan yapay sinekler
11- 5 - 6 cm geçmeyen yüzer ve batar tip rapala türü yemler
12- Silikon yemler (5-6 cm geçmeyen)

ÖNERİLER :

1- Meraya uygun giyim,
2- Alabalık için en uygun yem mepps Tercihen kırmızı beyaz 1-2 no)
3- Sessizlik, görüntüyü su üzerine düşürmemek,
4- Mümkün olduğunca ince misina kullanmak.
5- Yemi suya sessizce düşürmek.
6- Bölgedeki her noktayı taramak.
7- Balık yakalandığı zaman kamışı su içinde tutup misinayı sarmak.
8- Balık su üstünde avlanıyorsa rapala yüzer tip ile avlanmak.

Alıntı: Amatör Balıkçıları Eğitim ve Su Ürünleri Üretme Derneği